Tradiksyon Feminis ak
Chimamanda Ngozi Adichie

Chimamanda Ngozi Adichie
Fèt 15 septanm 1977

“Gen moun ki mande: ‘Poukisa mo feminis la? Poukisa ou pa annik di ou kwè nan dwa moun, oubyen yon bagay konsa? Paske sa ta malonèt.”
- Chimamanda Ngozi Adichie

Chimamanda Ngozi Adichie se yon eseyis ak romansyè ki fèt Nijerya epi ki ap viv nan Nouyòk. Li te gen anpil siksè nan chanje kanon literè a an Ewòp ak Amerik di Nò, tout pandan l ap redefini literati afriken an. Li dekri tèt li kòm yon "èt tradui", li itilize lang angle a an patenarya ak stil ekriti transkiltirèl li pou kreye yon vwa pou nenpòt "sitwayen mondyal". Li mennen pèsonaj ki nan istwa li yo nan vwayaj transatlantik, li eksplore mouvman ant lang ak orijin kiltirèl pou pwodui yon bibliyografi travay vaste. Yo tradui woman ak esè li yo anpil, sa ki fè yo gaye apèl li a pou aksyon ke "Nou tout ta dwe feminis". Nou eksplore woman li a, “Nou tout ta dwe feminis”, jan yo **tradui l pwofesyonèlman** an birman ak chinwa.

• Liv Adichie a, "Nou tout ta dwe feminis", ki te pibliye pou premye fwa an 2014, pral tradui pou premye fwa an birman, pa Nandar Gyawalli. Adichie te adapte esè ki mezire yon woman an apati konferans TED li te bay an 2012 ki te pote menm non an. Nan redaksyon sa a, Adichie egzamine mo "feminis" la nan tout richès konpleksite istorik li, epi li rive nan konklizyon ke mo "feminis" la se pa yon mo negatif, men yon tèm ke tout moun ta dwe anbrase. Tradiksyon Gyawalli a te pran kat mwa pou fini, epi li te jwenn piblikasyon grasa May Htut Pan Moe, responsab piblikasyon nan Mote Oo Education. Sou pwosesis pou tradui filozofi entèkiltirèl, Gyawalli ekri, “Li vrèman fwistre lè moun, sitou moun ou renmen ak moun ou gen sousi pou yo, pa wè pwoblèm sa yo kòm pwoblèm,” li te eksplike. “Mwen te detèmine pou m tradui li [Nou tout ta dwe feminis] an lang birman paske pèsonèlman mwen kwè liv sa a ap ede anpil moun vin okouran de diferan fòm diskriminasyon ki genyen ant sèks yo epi panse yon lòt jan.”

  

• Gyawalli di, “Anvan m te deside sèvi ak mo “feminis” [ak “feminis”], mwen te pale ak diferan otè ak powèt sou mo a.” Li pa t kapab jwenn yon ekivalan birman satisfezan pou mo a, epi olye pou l fè yon tradiksyon literal, li te tou senpleman eple mo a fonetikman an karaktè birman.
  
  

  Èske ou bezwen
  sèvis tradiksyon ?

  Fè yon tradiktè pwofesyonèl tradui dokiman ou a pou yon livrezon nan 12 èdtan.

  Kalkile Pri Tradiksyon ou an

  
  

  

• Nan tradiksyon Chinwa a, mo "feminis" la dwe retire nan tit la. Se Mezon Piblikasyon Kiltirèl Pèp la ki te pibliye tradiksyon an, epi yo chanje tit la pou l vin “Dwa Fanm yo”. Mo "feminism" ak "feminis" yo ap vin pi pwoblèmatik pou nou tout, men sa a sitou ka a nan peyi Lachin. Pati Kominis Chinwa a koni pou fyète li nan dosye li nan demantèlman estrikti patriyakal ki te mete fanm Chinwaz yo nan yon dezavantaj istorik, sepandan, te gen gwo represyon sansi sou aktivis feminis yo ak sou sit entènèt feminis yo nan dènye ane yo. Sa fè tradiksyon tèm sa yo nan Chinwa pwoblèmatik.

• Pwoblèm nan ak itilizasyon mo a, dapre editè a, se "pa pou enplike ide ki soutni feminis la li menm, men ak potansyèl òganizasyonèl koz la." Feminis nan peyi Lachin se aktivis milti-nivo, souvan yo itilize teknik òganizasyon pou kwaze pwoblèm ki pi laj nan sosyete sivil la - tankou klasis oswa mouvman travayè a. Editè a pa t reponn sou pwoblèm sa a lè yo te mande l pou l fè kòmantè oswa pou l bay yon entèvyou ak editè a ak tradiktè a. Adichie reponn ak pwen sa a nan liv li a - "dwa" pa sifi. Ese a pa yon konstitisyon raz k ap rakonte sa pou fè ak sa pou pa fè ak yon fanm. Siksè entènasyonal liv la prete tèt li nan apèl inivèsèl pou chanje fason yo pale de mo "feminis" la.

Petèt aspè ki pi enpòtan nan travay Adichie a se ke li pa limite feminis sèlman ak fanm. Li dekri maskilenite tankou yon kaj, epi depi yo byen jèn yo aprann gason yo, petèt yo fòse yo, pou limite oswa ranplase eksperyans yo ak emosyon oswa aksyon yo konsidere kòm maskilen. Se poutèt sa "Nou tout ta dwe feminis" se yon liv tèlman enpòtan pou mond lan, e espesyalman pou kominote tradiksyon pwofesyonèl la. Se responsablite tradiktè a pou l sikile ide revolisyonè ki pral kreye yon pi bon mond pou tout moun.

Chimamanda Ngozi Adichie nan nimewo:

30   Kantite lang yo tradui travay Adichie a nan plizyè lang.

22   Kantite lang kote transkripsyon konferans TED Adichie a, ''Nou tout ta dwe feminis'' disponib.

7   Kantite woman ak redaksyon woman ki fini: Purple Hibiscus, 2003; Half of a Yellow Sun, 2006; The Thing Around Your Neck, 2009; Americanah, 2013; We All Should Be Feminists, 2014; Dear Ijeawele, oubyen yon Manifest Feminis nan Kenz Sijesyon, 2017

19   Laj li te genyen lè Adichie te kite Nijerya pou l al etidye nan Filadèlfi Ozetazini. Li gen fòmasyon nan medsin, famasi, kominikasyon ak syans politik. Lè li te demenaje Ozetazini apre li te fin grandi nan Nijerya, li pa t abitye ak koulè po li. Ras, jan l te egziste Ozetazini, te vin tounen navigasyon pou woman li a, Americanah.
Gade konferans TED Adichie a ki rele "Danje yon sèl istwa".

Yo te pran yon ekstrè nan diskou TED Adichie a ki rele "Nou tout ta dwe feminis" nan chante Beyoncé a "Flawless" an Desanm 2013.

• "Nou anseye tifi yo pou yo retresi tèt yo, pou yo fè tèt yo pi piti." Nou di tifi yo, "Nou ka gen anbisyon men pa twòp." Ou ta dwe vize reyisi, men pa twòp reyisi, sinon, ou pral menase nonm lan. Paske mwen se yon fanm, yo atann pou mwen aspire marye. Mwen dwe fè chwa nan lavi m yo tout pandan m ap toujou sonje ke maryaj se bagay ki pi enpòtan. Kounye a, maryaj kapab yon sous lajwa, lanmou ak sipò mityèl, men poukisa nou anseye tifi yo pou yo aspire a maryaj epi nou pa anseye ti gason yo menm bagay la tou? Nou elve tifi youn ak lòt kòm konpetitè, pa pou travay oswa pou reyalizasyon, sa mwen panse ki ka yon bon bagay, men pou atansyon gason. Nou anseye tifi yo ke yo pa ka vin èt seksyèl menm jan ak ti gason yo. Feminis: moun ki kwè nan egalite sosyal, politik ak ekonomik ant sèks yo

Konsènan Atik sa a
Tradiktè Seleb se yon segman MotaWord ki prezante travay pwofesyonèl remakab ki te tradui ak lengwis seleb depi listwa rive jodi a. N ap fè rechèch, konpile epi pataje istwa ki enpòtan pou chak tradiktè sou blog nou an. Ou menm tou ou ka pibliye isit la sou sit blog MotaWord la - kontakte info@motaword.com.

Gade atik "Tradiktè Seleb" nou yo anvan:

• Constance Garnett: Pyonye Enpafè nan Tradiksyon Ris la
• Tradiksyon grafik Persepolis la
• Tradui Linivè a avèk Stephen Hawking

Sitasyon: Degruyter, Coconuts, TheNewYorker, QZ