Julia Evelina Smith: Premye e sèl fanm ki te tradui Bib la

Julia Evelina Smith

27 Me 1792 – 6 Mas 1886

“Li ka sanble awogan pou yon fanm òdinè ki pa gen okenn avantaj patikilye nan edikasyon tradui epi pibliye poukont li, liv ki pi bèl ki janm parèt nan mond lan, epi yo konsidere kòm liv ki pi difisil pou tradui a.”
- Julia Evelina Smith, sou lefèt ke li te premye fanm ki te tradui Bib la.

Pami tout biblik ak tradiktè ki te travay sou Bib la, yo di Julia Evelina Smith se youn nan ki pi enteresan men yo plis neglije. Smith, yon tradiktè pwofesyonèl ki pibliye tèt li epi ki aktivis pou dwa vòt fanm amerikèn, te premye fanm ki te tradui Bib la plizyè fwa soti nan plizyè lang orijinal li yo an anglè. Li se tou otè **Abby Smith and Her Cows**, ki rakonte istwa Smith ak sè li ki te angaje yo nan rezistans taks pandan mouvman dwa vòt ameriken an nan Connecticut, kote yo te fèt. Reyalizasyon istorik li yo sèlman merite rekonesans, piske li te akonpli siksè literè ak politik nan yon epòk kote yo te konsidere fanm kòm èt enferyè.

• Smith te gen yon konesans pratik nan laten, grèk, ebre ak angle. Li te pase pi fò nan lavi li ap etidye lang ak teyoloji kretyen, men li te ofisyèlman vin yon tradiktè pwofesyonèl a laj de 51 an. Enpire pa William Miller, yon predikatè Batis nan diznevyèm syèk la ki te predi ke mond lan t ap fini nan dat 22 oktòb 1844. Lè 23 oktòb te rive epi li te pase ane sa a, Smith te deside li t ap tradui Bib la tèt li apati tèks orijinal la pou l te ka gen yon konpreyansyon pi egzak sou desten glòb la.
• Li te fèt nan yon gwo fanmi fanm, Julia Evelina Smith ansanm ak sè l yo, manman l yo ak grann li yo te defann edikasyon fanm, abolisyon esklavaj la ak dwa vòt fanm yo. Tout fanmi li te imòtalize nan **Connecticut Women's Hall of Fame** an 1994.
• Madan Smith te resevwa anpil kritik nan men lòt elèv lang gason parèy li yo, sa ki te fòse l travay pi rèd chak jou, li te resevwa plis kritik pou wòl li kòm yon tradiktè biblik. Nan epòk sa a, non sèlman fanm pa t ka ale nan inivèsite, men yo pa t gen dwa lidè nan legliz la tou. Ki jan yon fanm ta ka entèprete pawòl Bondye a? Li evidan ke Smith te gen yon pwennvi byen diferan, piske li te lajman otodidak, epi li te pibliye tradiksyon biblik li a tèt li.
• Piske fanm nan epòk Smith la pa t konsidere egal ak gason, li te trè pwobab ke tradiksyon biblik li a te ka pèdi nan listwa. Ironikman, se inegalite sa a ki te pèmèt Smith jwenn tradiksyon li an piblik. Yon pèseptè kontribisyon te ogmante taks sou byen ki pou fanm epi ki pa pou gason. Smith ak sè li a te goumen kont taksasyon sa a san reprezantasyon lè yo te pibliye tradiksyon Bib la Madan Smith te fè, pou atire atansyon sou pwoblèm dwa vòt fanm yo.

Tradiksyon biblik Julia Evelina Smith la se yon moso enpòtan nan listwa, li abòde plis pase yon pwoblèm egalite. Li te tradui Bib la poukont li epi li toujou sèl fanm ki te reyisi eseye pwojè a. Yo te di sèl motivasyon li se te lanmou li pou Bib la, epi pou l te gen yon konpreyansyon pi pwofon sou ekriti yo pou kwasans li ak fanmi li. Reyalizasyon li yo sètènman merite onè.

Julia Evelina Smith an chif:

20   Kantite ane Smith te pran pou l fini tradiksyon Bib la. San okenn èd, li te tradui tout ekriti yo soti nan lang orijinal yo avèk ladrès e yon fason enpresyonan. Elizabeth Cady Stanton te ekri yon ekriven byen koni, “Julia Smith te tradui tout Bib la poukont li san konsiltasyon pèsonn.” Epi sa pa yon sèl fwa, men senk fwa—de fwa nan ebre, de fwa nan grèk la epi yon fwa nan laten an”.

7   Kantite ane Smith te tann pou l pibliye tradiksyon Bib la li menm. Pandan tan sa a, Julia ak sè li, Abby, te vin pyonye nan mouvman pou dwa vòt fanm yo, epi premye lidè nan mouvman feminis parapli ki te vin apre a. Yo te finalman pibliye Bib Smith la an 1876.

1 Tradiksyon Smith la prezante yon mo apre yon lòt, menm jan yo prezante nan tèks orijinal la. Tradiksyon li a itilize mo anglè men li rete an akò ak estrikti gramatik orijinal lang sous yo. Li pa difisil pou wè defo ki genyen nan metòd sa a, e byenke yo souvan kritike tradiksyon li a kòm twò literal san okenn koule, yo konsidere li kòm yon tradiksyon ki pi egzak pase tradiksyon King James la epi sèl tradiksyon anglè kontanporen ki disponib dirèkteman nan lang sous yo.
Pou sipòte Fanm nan Tradiksyon plis toujou, gade konkou anyèl Pri Warwick pou Fanm nan Tradiksyon la.

Out se mwa **Fanm nan Tradiksyon**.

Pou plis enfòmasyon sou fanm nan tradiksyon, vizite segman Tradiktè Seleb nou an nan blog MotaWord la.

Konsènan Atik sa a
Tradiktè Seleb se yon segman MotaWord ki prezante travay pwofesyonèl remakab ki te tradui ak lengwis seleb depi listwa rive jodi a. N ap fè rechèch, konpile epi pataje istwa ki enpòtan pou chak tradiktè sou blog nou an. Ou menm tou ou ka pibliye isit la sou sit blog MotaWord la - kontakte info@motaword.com.

Gade atik "Tradiktè Seleb" nou yo anvan:

• Tradiksyon Feminis ak Chimamanda Ngozi Adichie
• Constance Garnett: Pyonye Enpafè nan Tradiksyon Ris la
• Tradiksyon grafik Persepolis la

Sitasyon: HDS, CBE, Erudit, Ansiklopedi, BibleResearcher, MuseumOfTheBible