Yon lanmou pou tradiksyon - Ursula K. Le Guin

Ursula K. Le Guin te yon ekriven ak tradiktè ki te kite yon mak dirab sou literati mondyal la. Jounal Washington Post la te rele li figi prensipal syans fiksyon an. Tit sa a reflete gwo enpak li sou narasyon modèn ak devlopman jan literè.

Li te grandi nan Berkeley epi li te vin youn nan otè ki pi respekte nan epòk li a. Travay li a te pote yon nouvo nivo pwofondè nan syans fiksyon ak fantezi. Li te itilize jan sa yo pou l eksplore kijan moun panse ak kijan sosyete yo chanje.

Travay ak Tèm Remakab

Ekriti li kouvri plizyè fòm, tankou pwezi, redaksyon, ak istwa pou jèn adilt. Li te ekri liv pi popilè tankou seri Earthsea ak The Left Hand of Darkness. Travay sa yo souvan te gade fason pouvwa ak sèks afekte lavi moun.

Le Guin te pibliye plizyè gwo woman nan yon kout peryòd. Tit sa yo te vin tounen kèk nan liv li yo ki te gen plis enfliyans:

• Yon majisyen nan Earthsea
• Men gòch fènwa a
• Tour syèl la
• Moun ki deposede yo

Istwa sa yo te enspire anpil lòt lespri kreyatif. Otè tankou *Neil Gaiman* ak *Terry Pratchett* souvan site enfliyans li. Gen lòt ekriven tankou *David Mitchell*, *Salman Rushdie*, ak *Zadie Smith*.

Li te ekri ak yon vwa ki te alafwa espirityèl e ki te prezante yon defi. Istwa li yo te eksplore ide politik ak kijan moun viv ansanm nan lapè. Li te konsantre tou sou wòl sipènatirèl la nan lavi chak jou.

Yon pasyon pou Tao Te Ching

Le Guin te pase plizyè ane ap etidye travay Lao Tzu. Li te konsantre espesyalman sou Tao Te Ching nan epi li te vle kreye yon vèsyon ki te santi pèsonèl. Enterè sa a te mennen l nan yon pwojè ki te dire lontan pou l kreye pwòp vèsyon tèks la.

Li pa t li Chinwa tèt li, kidonk li te itilize yon vèsyon ki soti nan yon syèk pi bonè. Edisyon sa a te bay karaktè Chinwa ansanm ak mo anglè. Sa te pèmèt li wè estrikti powèm orijinal yo.

Li te kreye vèsyon pa l avèk èd yon entelektyèl ki rele J.P. Seaton. Li te yon powèt ak yon ekspè nan literati Chinwa. Kolaborasyon yo a te asire ke tèks final la te rete anrasinen nan siyifikasyon orijinal la.

Stil Literè ak Enpak Kiltirèl

Travay li kouvri plizyè kategori, soti nan fiksyon espekilatif rive nan non-fiksyon. Souvan li te reziste etikèt kritik yo te eseye mete sou liv li yo. Seksyon sa a eksplore kijan li te chanje rakonte istwa epi li te defye nòm estanda yo.

Limit Jan Defi

Le Guin te wè tèt li senpleman kòm yon romansye amerikèn. Li te santi ke kategori rijid yo limite rive yon istwa. Pafwa, kritik yo te inyore seri Earthsea li a paske yo te wè li kòm yon liv pou timoun.

Li te diskite ke istwa yo ta dwe atire tout laj epi li te di ke etikèt sere yo enjis. Kounye a, espesyalis yo konpare travay li ak istwa Tolkien yo. Toulede ekriven yo te kreye mond ke moun tout laj renmen.

Tèm Sosyal ak Antropolojik

Li te ekri syans fiksyon ki te egzamine kijan sosyete yo fonksyone ak kijan moun panse. Anpil lektè te rele sa syans fiksyon mou. Li te chwazi tèm syans sosyal fiksyon pou dekri espesyalite li.

Istwa linivè Hainish li yo te itilize mond etranje pou reflete konpòtman moun. Anviwònman sa yo te fòse lektè yo reflechi sou pwòp idantite yo. Li te itilize enterè li nan antropoloji pou egzamine estrikti sosyal komen yo.

Inovasyon Estriktirèl ak Kiltirèl

Le Guin chanje fason yo rakonte istwa lè li te itilize nòt pèsonèl ak mit lokal yo. Sa a te kraze ak liy dwat ansyen fiksyon yo. Li te itilize teknik ekriti espesifik pou montre sa pèsonaj yo t ap panse.

Li te pouse tou pou yon reprezantasyon divès nan fantezi. Pifò nan pèsonaj prensipal li yo gen po nwa. Chwa sa a te travay aktivman kont protagonist blan tipik yo nan fantezi oksidantal yo.

Pafwa, editè yo te eseye kache pèsonaj sa yo sou kouvèti liv yo. Li te kontinye pouse limit yo nan liv tankou Always Coming Home. Istwa sa a te itilize ni pwoz ni pwezi pou montre yon sosyete nan lavni.

Pwosesis Transliterasyon an

Le Guin te kòmanse vèsyon Tao Te Ching li a lè li te yon jèn fi. Li te fini plizyè chapit men li te mete pwojè a sou kote pandan plizyè ane. Finalman, li te retounen pou fini travay la byen ta nan karyè li.

Li te wè travay la kòm yon rannman olye de yon tradiksyon. Li dekri liv la kòm yon dezyèm orijinal pou reflete touche pèsonèl li. Li pa janm pretann li se yon tradiktè Chinwa.

Okontrè, li te wè liv li a kòm yon koleksyon ide ki soti nan lòt vèsyon. Yon gid mo a mo te ede li chwazi bon tèm anglè yo. Metòd sa a te ede l jwenn yon vwa inik pou tèks ansyen an.

Seaton te ba li èd teknik li te bezwen pandan pwosesis la. Li te di li ki siyifikasyon ki te posib e ki pa t posib. Patenarya sa a te ede kreye yon tèks ke lektè yo jwenn trè satisfezan.

Egzanp sa a nan entèpretasyon li a dekri kijan vid ka itil:

"Trant reyon
rankontre nan sant la.
Kote wou a pa la
se kote li itil.

Vide vid deyò,
ajil fè yon po.
Kote po a pa ye a
se kote li itil.

Koupe pòt ak fenèt yo
pou fè yon chanm.
Kote chanm nan pa ye a,
gen plas pou ou.

Se konsa, pwofi a nan sa ki ye a
se nan itilizasyon sa ki pa ye."

Prim ak Rekonesans

Karyè li te fè l touche pi gwo onè nan literati. Sa yo enkli Prim Hugo, Nebula, ak Prim Liv Nasyonal la. Li te resevwa lwanj pou woman, powèm ak istwa li yo pou timoun.

Bibliyotèk Kongrè a te rekonèt li kòm yon lejand vivan. Lòt onè yo enkli pri Locus ak Pushcart yo. Anpil asosyasyon te ba li prim pou long karyè ekselan li.

Le Guin an Chif

Gwosè travay li a montre gwo enfliyans li sou lektè atravè lemond. Chif sa yo mete aksan sou kijan liv li yo ak tradiksyon li yo te rive touche anpil moun:

• 40: Kantite total lang yo te tradui travay li yo.
• 21: Kantite woman li te ekri pandan lavi li.
• 5: Kantite volim tradiksyon li te pwodui pèsonèlman.
• 4: Kantite lang li te pale, tankou angle, panyòl, franse ak italyen.

Ou ka jwenn plis travay li nan plizyè sous. Li tradiksyon angle Le Guin nan Tao Te Ching sou entènèt. Yon vèsyon odyo-liv disponib tou pou moun k ap koute yo.

Tradiksyon li fè nan Powèm Chwazi Gabriela Mistral la se yon lòt gwo travay. Li tradui moso sa yo soti nan orijinal la an panyòl. Ou ka jwenn aksè nan koleksyon sa a isit la.

Konsènan Atik sa a

Seri Tradiktè Seleb la egzamine gwo lengwis yo ak kontribisyon yo. Nou pataje istwa ki ede kominote mondyal la aprann sou tradiksyon. Lektè yo kapab kontribye pwòp lide pa yo tou nan blog nou an.

Si ou vle pataje yon istwa, kontakte nou. Ou kapab li tou sou lòt ekriven nan seri sa a:

• Tradiksyon an Angle - Sabahattin Ali
• Tradiksyon "Orijin" pa Dan Brown
• Refleksyon sou Tradiksyon - Jacques Derrida

Sitasyon: BrainPickings, Kinternational, Washington Post, Britannica, NY Times.