Shakespeare Mondyal:
Tradiksyon Pentamèt Iambik la

William Shakespeare

Li mouri 23 avril 1616

"Moun yo gen tandans di li se yon ekriven inivèsèl." Li pi konplèks pase sa. Sa ki fè Shakespeare tèlman mobil atravè lemond se paske tèks yo trè fleksib. Gen yon bagay ladan yo ou ka jwe avè l. Ou ka demonte l epi remonte l ankò, epi li toujou ap mache.”
-Andrew Dickson, otè liv Journeys around Shakespeare’s Globe la

Petèt fenomèn literè angle ki pi pouse moun reflechi a, William Shakespeare pa sèlman redefini lang angle a poukont li, men li te tradui pwofesyonèlman avèk anpil difikilte ak ladrès nan plizyè lang. Shakespeare rete san parèy nan stil, e kalite tradiktè li yo dwe reflete lespri sa a nan travay yo tou. Pa egzanp, pou tradui Shakespeare an Zoulou, Koreyen, Pòtigè, Japonè, ansanm ak anpil lòt lang, non sèlman li mande yon nivo ekspè nan lang anglè, men tou yon atitid kreyatif, adaptab ak inovatè nan lang sib la.

• Menm jan ak anpil nan premye gran jeyan literè yo, tradiksyon Shakespeare pa t san boulvèsman politik ak kontwovès. Sa sanble se ka a sitou ak tèks sous angle byen bonè yo. Pandan epòk li a, Shakespeare te yon ekriven ak yon figi kiltirèl trè kontwovèse nan pwòp dwa li, e tansyon sa a te sèlman ogmante pandan travay li t ap elaji sou mache mondyal la. Pyès teyat Shakespeare yo renome pou bò gòch, epi nan kontèks lagè ak sansi reyèl, tradiksyon janr Shakespeare yo ka siprime oswa ankouraje yon ideyoloji politik patikilye, jan sa te ka a nan Lachin, Japon ak Inyon Sovyetik.

• Nan ka youn nan pyès teyat Shakespeare ki pi popilè yo, "Hamlet", editè Japonè yo te deside entèdi pyès la an 1932 lè Japon te konsantre politikman sou defye sipremasi Lwès la. Japon te enkyete ke pyès teyat la, jan yo te tradui l an japonè, ta ka enspire manifestasyon ak rebelyon kont gouvènman ki panche adwat la.

• Nan entèpretasyon pyès teyat Shakespeare yo, byen souvan yo te chanje pwen konplo yo pou adapte yo ak kondisyon sosyal yo. Pa egzanp, an Grann Bretay, fen Romeo ak Jilyèt la se yon fen trajik. Sepandan, nan Japon, yon swisid doub ki fèt nan lanmou ka konsidere kòm onorab. Kòm li prèske enposib pou tradui pentamèt yambik Shakespeare la, pifò tradiksyon yo rete fidèl ak orijinal la kanmenm. Erezman, Shakespeare te ekri yon fason ke sijè li yo ka adaptab anpil kèlkeswa lang oswa kilti a. Tsybouchi Shoyo, yon tradiktè pwofesyonèl japonè, pwofesè ak espesyalis nan literati Shakespeare, ki te trè okouran de difikilte sosyo-kiltirèl sa yo, te fini tradiksyon japonè tout travay Shakespeare yo pou premye fwa nan lane 1928 nan Japon.

• Prèske enposib pou tradui, pentamèt iambik la se vèsè powetik Shakespeare te envante pou ba li stil literè inik ak ikonik li a. Apa angle, se kèk lang sèlman ki gen estrikti mo "monosilabik" sa a, epi tradui mo pou mo fè tradiksyon an pran de fwa plis tan. Pa egzanp, "Sir Toby Belch" nan "Twelfth Night" vin tounen "Sir Toby Hiccup" an Bilga, tou senpleman paske mo "belch" la twò long an Bilga.

Travay Shakespeare la baze sou jwèt mo. Yon tradiktè pwofesyonèl ka transfere yon istwa, pèsonaj, siyifikasyon, ak ide nan yon pyès teyat, men yon tradiksyon Shakespeare ki pafè anpil non sèlman pwouve difisil men prèske enposib. Enposibilite sa a kreye yon fenèt opòtinite pou tradiktè Shakespeare yo, ki pèmèt yo tòde ak transfòme pwòp lang yo nan lonbray enspirasyon dramatuj la. Jeni Shakespeare tèlman répandu ke pou travay li a ka tradui, li mande kalite jwèt mo kreyatif ke otè pyès teyat la te envante a epi li pèmèt tradiktè a vin Shakespeare li menm.

William Shakespeare an chif:
200      Yo adapte epi tradui pyès teyat Shakespeare yo nan yon kantite lang Endyen, lè l sèvi avèk non ak anviwònman Endyen. "Hamlet" ak "Merchant de Venise" yo te tradui plis pase 50 fwa. Gen plis pase trant vèsyon "The Comedy of Errors" nan diferan lang nan peyi Zend.

28,829    Kantite total fòm mo inik nan tout travay Shakespeare la. 12,493 nan mo orijinal yo parèt yon sèl fwa.

24    Kantite peyi kote yo te jwe Romeo ak Jilyèt pandan dis dènye ane yo. Lang pèfòmans yo enkli angle, alman, panyòl, koreyen, franse, italyen, japonè, polonè, finlandè, ris, olandè, estonyen, tchèk, ebre, ikrenyen, ak woumen, pami anpil lòt.

Pou plis detay sou Shakespeare jan yo tradui l an Chinwa, Women, ak Maori, klike la a.

Pou yon lis koleksyon fim ak liv Shakespeare tradui nan Bibliyotèk Piblik Nouyòk la, klike la a.

Pou koute seri podcast Folger a "Shakespeare in Translation", klike la a. Shakespeare te prete fraz nan lòt lang kòm yon non byen koni. Pa egzanp, 'vant gra fè pate mèg', se te okòmansman yon pwovèb grèk ak laten Sen Jérôme te ekri. Pou atik nou an sou tradiksyon Sen Jérôme nan, klike la a.

Konsènan MotaWord
MotaWord se platfòm tradiksyon pwofesyonèl ki pi rapid nan mond lan. Gras a itilizasyon teknoloji nwaj yo, algoritm entelijan ki jere pwojè yo 24 sou 24, ak plis pase 29 mil tradiktè pwofesyonèl, MotaWord bay tradiksyon kalite siperyè nan nenpòt lang 60% mwens chè epi 20 fwa pi rapid pase ajans tradiksyon tradisyonèl yo.

Konsènan Atik sa a
Tradiktè Seleb se yon segman MotaWord ki prezante travay pwofesyonèl remakab ki te tradui ak lengwis seleb depi listwa rive jodi a. N ap fè rechèch, konpile epi pataje istwa ki enpòtan pou chak tradiktè sou blog nou an. Ou menm tou ou ka pibliye isit la sou sit blog MotaWord la - kontakte info@motaword.com.

Gade atik "Tradiktè Seleb" nou yo anvan:

• Yon Ti Istwa sou Tradiksyon Ernst H. Gombrich la
• Tradiksyon Travay yon Sipèewo nan Vrè Lavi a - An Sonje Stan Lee
• Yon Tradiksyon Rebèl nan yon Epòk Biblik: Sen Jerome

• Jwe ak Pòtigè: Tradiksyon Giovanni Pontiero yo

  Sitasyon: Shakespeare, URI, TheConversation, NoSweatShakespeare, GlobalLingo, OUP, NYPL, , ,