Tin tức dịch thuật về World Cup tại Qatar

World Cup 2022 Qatar là sự kiện World Cup đầu tiên được tổ chức tại một quốc gia Trung Đông, và là giải đấu thứ hai từng được tổ chức ở châu Á. Do đó, World Cup lần này đã mang đến một số tin tuyệt vời cho giới dịch thuật.

Tiếng Ả Rập trở thành ngôn ngữ chính thức

Việc World Cup được tổ chức tại một quốc gia Trung Đông đã mang đến tin vui cho người hâm mộ bóng đá nói tiếng Ả Rập và những người phiên dịch tiếng Ả Rập. Năm nay, tiếng Ả Rập đã trở thành một trong những ngôn ngữ chính thức của FIFA. Trong những năm trước, FIFA chỉ có bốn ngôn ngữ chính thức: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha. Với việc bổ sung tiếng Nga, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Ả Rập, FIFA giờ đây sẽ công bố tất cả các tài liệu của mình bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha, sau đó dịch chúng sang tiếng Đức, tiếng Ả Rập, tiếng Nga và tiếng Bồ Đào Nha khi thấy cần thiết. Xét đến việc các ngôn ngữ chính thức mới khác đều được sử dụng ở các quốc gia từng đăng cai World Cup trước đây, tôi cho rằng việc Qatar được trao quyền đăng cai World Cup 2022 đã đóng một vai trò nhất định trong quyết định này.

Phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu tại World Cup 2022

World Cup 2022 sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn với cộng đồng người khiếm thính nhờ có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, cả bằng Ngôn ngữ ký hiệu quốc tế và Ngôn ngữ ký hiệu Ả Rập. FIFA đã hợp tác với một công ty khởi nghiệp của Israel có tên Sign Now để cung cấp dịch vụ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu cho người hâm mộ bóng đá bị khiếm thính. Nhờ sự hợp tác này, các video nổi bật trên trang web của FIFA giờ đây lần đầu tiên có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Công ty Sign Now của Israel liên hệ với FIFA World Cup 2022 — The Daily Moth

Nhờ sáng kiến ​​của beIN MEDIA GROUP về việc bổ sung phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu vào các bản tin liên quan đến World Cup 2022 tại Qatar, người hâm mộ bóng đá Ả Rập cũng có thể sử dụng phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu Ả Rập.

Bản dịch bóng đá thất bại

Hiện tại, bóng đá đang là tâm điểm chú ý vì World Cup 2022 tại Qatar, vì vậy tôi muốn đề cập đến một chủ đề liên quan mà tôi thấy thú vị với tư cách là một người dịch: những lỗi dịch thuật. Tôi tin rằng tất cả người hâm mộ bóng đá đều đã từng xem một số video về những lỗi dịch thuật, trong đó người phiên dịch quên mất mình phải dịch sang hai ngôn ngữ khác nhau, dịch theo cách có thể gây hiểu nhầm, hoặc vô tình gọi một cầu thủ bóng đá là gay.

Xét cho cùng, bóng đá rất phổ biến trên toàn thế giới, và các câu lạc bộ bóng đá luôn cạnh tranh với nhau để chiêu mộ những cầu thủ giỏi nhất vào đội của mình, bất kể những cầu thủ đó đến từ đâu. Kết quả là, bóng đá trở thành một lĩnh vực đa ngôn ngữ, nơi các dịch vụ dịch thuật vừa cần thiết vừa dễ thấy. Trong khi một số người như huấn luyện viên bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha Pep Guardiola có thể nói thông thạo 5 thứ tiếng (tiếng Catalan, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh, tiếng Đức và tiếng Ý) đến mức ông ấy có thể tự nhiên nói nhầm ngôn ngữ, thì các huấn luyện viên hoặc cầu thủ bóng đá khác có thể không có năng khiếu về ngoại ngữ như vậy. Đó là lúc các phiên dịch viên thể thao vào cuộc.

Tại sao lỗi dịch thuật lại thường xảy ra trong bóng đá?

Dĩ nhiên, có rất nhiều lĩnh vực đa ngôn ngữ khác mà việc dịch thuật gặp trục trặc và sai sót không phổ biến như trong lĩnh vực dịch thuật bóng đá. Đó là cái gì vậy?

Dịch thuật bóng đá là một lĩnh vực rất chuyên môn.

Những người hâm mộ bóng đá am hiểu tường tận về môn thể thao này có thể sẽ không tin tôi khi tôi nói điều này, nhưng dịch thuật bóng đá rất mang tính chuyên môn. Nếu người dịch không phải là fan cuồng bóng đá, hoặc không nghiên cứu thuật ngữ bóng đá trong thời gian dài, chắc chắn họ sẽ gặp phải một thuật ngữ mà họ không chắc chắn về nghĩa. Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn khi cách chơi bóng đá và các thuật ngữ được sử dụng cho những hiện tượng tương tự có thể khác nhau giữa các quốc gia. Ví dụ, một cầu thủ bóng đá người Ý sẽ nói về việc đóng một vai trò, chứ không phải một vị trí. Trong trường hợp này, một người phiên dịch bóng đá giỏi cần phải am hiểu cả các thuật ngữ bóng đá liên quan lẫn ý nghĩa mà một huấn luyện viên bóng đá người Ý muốn truyền đạt về vai trò của các cầu thủ.

Công việc phiên dịch bóng đá rất căng thẳng.

Phải thừa nhận rằng: những sự kiện bóng đá lớn như World Cup được hàng triệu người theo dõi, và thật khó để giữ bình tĩnh khi bạn biết rằng những lỗi dịch thuật của mình sẽ được một lượng khán giả lớn như vậy xem. Một lý do khác dẫn đến những sai sót trong dịch thuật có thể là do việc phiên dịch nối tiếp phổ biến tại các cuộc họp báo sau trận đấu. Khác với phiên dịch đồng thời, các phiên dịch viên bóng đá theo hình thức phiên dịch nối tiếp phải đợi cho đến khi huấn luyện viên và cầu thủ kết thúc bài phát biểu của họ mới bắt đầu làm việc. Vì vậy, nếu người quản lý cứ nói mãi mà không đợi phiên dịch viên, phiên dịch viên sẽ phải dựa nhiều hơn vào ghi chú và trí nhớ của mình, điều này có thể dẫn đến sai sót trong dịch thuật.

Các cầu thủ bóng đá đến từ nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Nhiều cầu thủ bóng đá nổi tiếng không nói tiếng Anh trôi chảy, và một số người thậm chí phải nói tiếng Anh ngay cả khi họ thực sự không giỏi. Ngay cả khi người ta có thể nói tiếng Anh trôi chảy, cách một cầu thủ bóng đá người Đức nói tiếng Anh vẫn sẽ khác với cách một cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha nói tiếng Anh. Cách dùng từ hoặc giọng điệu bất thường có thể gây nhầm lẫn cho người phiên dịch, dẫn đến hiểu lầm hoặc lỗi dịch thuật.

Phiên dịch là một lĩnh vực khó khăn.

Mặc dùlỗi dịch thuật bằng văn bản cũng có thể gây ảnh hưởng lớn, nhưng hầu hết các lỗi dịch thuật mà chúng ta thấy trong thế giới bóng đá đều liên quan đến việc diễn giải, chứ không phải dịch thuật. So với dịch thuật, phiên dịch căng thẳng và khó khăn hơn, nhưng phiên dịch cũng phức tạp hơn. Thông thường, bạn chỉ có kiến ​​thức hạn chế về những gì người nói sẽ nói, bạn không thể dùng từ điển nếu gặp phải từ không biết, và bạn cũng không thể nhờ người phiên dịch khác giúp đỡ khi một câu nào đó quá khó hiểu đối với bạn. Bạn cần dành nhiều giờ để huấn luyện và phải nghiên cứu kỹ lưỡng trước mỗi sự kiện để đảm bảo nắm rõ tất cả các thuật ngữ liên quan có thể xuất hiện. Điều tồi tệ hơn nữa là bạn không bao giờ biết liệu nghiên cứu của mình đã đủ hay chưa cho đến khi sự kiện kết thúc, sau khi mọi người đã nghe thấy lỗi dịch thuật của bạn.

Phiên dịch viên bóng đá rất dễ nhận biết.

Cá nhân tôi cho rằng lý do chính khiến chúng ta nghe nhiều về những thất bại trong việc phiên dịch bóng đá không phải là do độ khó của việc phiên dịch bóng đá hay sự thiếu năng lực của người phiên dịch bóng đá. Chỉ là các phiên dịch viên bóng đá rất dễ nhận biết mà thôi. Họ ngồi cạnh các cầu thủ tài năng trong các buổi họp báo sau trận đấu và phiên dịch lời nói của họ cho hàng triệu người hâm mộ đang háo hức chờ đợi. Ngoài ra, vì các cuộc họp báo bóng đá thường thoải mái hơn so với các sự kiện lớn khác, các cầu thủ thường trực tiếp nói chuyện với người phiên dịch, đôi khi thậm chí còn nhận xét về giọng nói của họ.

Sự kết hợp của các yếu tố này khiến người hâm mộ bóng đá chú ý nhiều hơn đến các bình luận viên bóng đá. Thật không may, sự nổi tiếng này cũng đồng nghĩa với việc những "sai sót" của họ cũng trở nên dễ thấy hơn.