Tóm tắt: Chất lượng dịch máy không thể sánh bằng dịch giả chuyên nghiệp. Dưới đây là những lĩnh vực mà công nghệ không thể phát huy tác dụng.
Gần đây tôi đọc được một bài báo thú vị về Dịch máy thần kinh, Liệu trí tuệ nhân tạo đã vượt qua con người trong việc dịch thuật? Hoàn toàn không!, điều này lập luận mạnh mẽ rằng dịch máy, hay nói chính xác hơn là Dịch máy thần kinh (NMT), vẫn chưa đủ tiên tiến để thay thế các dịch giả con người có năng lực.
Vấn đề là gì?
Hàng ngày, chúng ta đọc được những thông tin về sự thành công của IBM Watson, về việc Google Translate được sử dụng rộng rãi để đọc các ấn phẩm nước ngoài và dịch tự động các trang web, và Facebook cung cấp bản dịch tức thời nội dung và bình luận được cung cấp bằng các ngôn ngữ khác. Chúng ta dường như đang sống trong thời kỳ hoàng kim của dịch thuật chất lượng cao theo yêu cầu. Có phải vậy không?
Câu trả lời ngắn gọn: không.
Khi xem xét bản dịch với tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, chúng tôi nhận thấy có những vấn đề thường xuyên như thiên kiến giới tính, thiếu hiểu biết về ngữ cảnh, kết quả vô nghĩa và vấn đề lớn hơn là làm thế nào để đánh giá khi nào một bản dịch chính xác. Cho đến nay, việc đánh giá chất lượng bản dịch vẫn rất tốn kém vì chỉ người thông thạo cả hai ngôn ngữ mới có thể đưa ra nhận định này.
Có một thước đo dành cho dịch máy. Nó được gọi là điểm BLEU. Đó là viết tắt của sinh viên dự bị đánh giá song ngữ.
Điểm BLEU
Đây là một hệ thống chấm điểm so sánh bản dịch máy với một tập hợp các bản dịch do con người thực hiện có chất lượng tốt đã được kiểm chứng. Chất lượng được định nghĩa là “bản dịch máy càng gần với bản dịch chuyên nghiệp của con người thì càng tốt”. Mỗi câu được chấm điểm chất lượng riêng lẻ, sau đó điểm trung bình của tất cả các câu trong toàn bộ văn bản đang được dịch sẽ được tính toán. Điểm trung bình đó sau đó được dùng làm điểm số cho bài làm.
Điều thú vị là, không có thước đo nào về khả năng hiểu hoặc tính chính xác ngữ pháp. Cũng không có sự so sánh nào giữa các câu để xác định xem chúng có phù hợp với ngữ cảnh hay không. Bạn có thể thấy thước đo chất lượng dịch máy này có những hạn chế nghiêm trọng như thế nào.
Đọc thêm giải thích chi tiết hơn tại đây.
Tại sao bối cảnh lại quan trọng
Trong bài báo đã khơi nguồn cho bài viết này, tác giả sử dụng ví dụ sau: Một bài báo về buổi hòa nhạc trích dẫn lời một người nói rằng, “Tôi là một fan hâm mộ nhạc metal chính hiệu”. Khi được dịch sang tiếng Pháp bằng máy dịch, nó sẽ trở thành “Je suis un énorme ventilateur en métal” (“Tôi là một chiếc máy thở lớn làm bằng kim loại.”) Việc khó nắm bắt ngữ cảnh dẫn đến điểm kém. Đến một lúc nào đó, công nghệ sẽ có khả năng phát hiện các dấu hiệu ngữ cảnh như "buổi hòa nhạc", "sự kiện", "âm nhạc", "lễ hội", "sân vận động", "nhà hát" hoặc các từ/cụm từ khác mà con người dễ dàng sử dụng để hình thành nhận thức về ngữ cảnh của mình. Nhưng ngày nay, sự mơ hồ này có thể vượt quá khả năng của Dịch máy thần kinh trong việc xác định nghĩa chính xác của cả "kim loại" và "quạt".
Để hiểu rõ hơn về các khái niệm dịch thuật, dịch máy và dịch máy thần kinh, bạn có thể xem bài giảng này từ Trường Kỹ thuật Đại học Stanford.
Dịch máy thần kinh và các mô hình có cơ chế chú ý
Để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc nắm bắt ngữ cảnh, sự khác biệt giữa bản dịch toàn cầu hóa và bản dịch địa phương hóa, bạn có thể đọc bất kỳ tài liệu nào sau đây:
Bản dịch tiếng Đức? Tiếng Đức nào? Dịch thuật tiếng Tây Ban Nha cho trang web của bạn: Nên chọn loại tiếng Tây Ban Nha nào? Bản dịch tiếng Pháp? Tiếng Pháp nào?
Trong bối cảnh công nghệ dịch thuật còn non trẻ, các doanh nghiệp nên làm gì để có được bản dịch chính xác, trung thực nhất một cách nhanh chóng và với giá cả hợp lý? MotaWord có câu trả lời. Nền tảng hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo của chúng tôi cho phép các dịch giả cùng lúc làm việc trên một dự án mà không cần đến người quản lý dự án. Khách hàng có thể tải lên hướng dẫn về phong cách và thuật ngữ để tùy chỉnh bản dịch của mình. Các nguồn tài liệu này được chia sẻ giữa tất cả các dịch giả tham gia dự án nhằm mục đích tạo ra các bản dịch chính xác trong thời gian ngắn nhất. Và khách hàng có thể theo dõi trực tiếp quá trình dịch giả làm việc trên các dự án của họ.
Hãy liên hệ với chúng tôi để xem chúng tôi có thể đáp ứng mọi nhu cầu dịch thuật của bạn như thế nào.