Kitap Mı Yoksa Film Mi Daha İyi: Film Uyarlamaları Hakkında Bitmek Bilmeyen Bir Tartışma

Film uyarlamasını iyi yapan nedir?

Kitap uyarlaması her zaman popüler bir film türü olmuştur. Uyarlama oluşturma Bununla birlikte, kitapların hayranlarını tatmin eden bir şeyi başarmak çok zor olabilir çünkü herkes o filmden farklı şeyler ister ve bekler. Fakat kitapların film uyarlamalarında herkesin takdir edeceği belirli unsurlar vardır. Örneğin, kitaptan filme başarılı bir uyarlama yapmak için kitabın çok sevilen unsurlarını mümkün olduğu kadar alıp daha sonra bunu büyüleyici görsellerle ve kaliteli oyunculukla birleştirmek gerekir. Diğer bir örnek ise, birçok insanın izlemek isteyeceğini garantiye almak için bir kitabın filme uyarlanacak kadar popüler olması gerektiğidir. Son olarak, kitaplardan uyarlanmış filmlerin çoğu olumsuz eleştirilerinde tam olarak aynı şeyden şikayet edildiği için kaynak materyale olabildiğince sadık kalarak yanlış yapmış olmazsınız.
Şimdi, bunun iki farklı örneğine bakabiliriz:

İkna (2022): Ne YAPMAMALI

öncelikle şundan başlayalım kitabın konusu , ardından kitap ve filmin nasıl farklılaştığına geçeceğiz.
Jane Austen'in son tamamlanmış romanı olan İkna, 1817'de yayınlandı. Anne Elliot ve Frederick Wentworth gençken aşık oldular ancak Anne'nin ailesi, zengin olmadığı için Bay Wentworth'le evlenmesine izin vermedi, bu yüzden ayrıldılar. Sekiz yıl sonra, çekingen ancak akıllı Anne, Bay Wentworth'un şehre geldiğine dair haber alır. Bu sefer sıradan değil, serveti olan zengin bir donanma kaptanı ve sekiz yıl önceki gibi kibar bir beyefendi olarak şehirdeydi. Anne'nin ailesi, evlerini bir Amiral'e ve onun eşine kiralar. Eşinin kardeşi Kaptan Wentworth'tan başkası değildi ve bu durumda bekar ve bağımsız olan iki aşık tekrar karşılaşır. Bu kitap tamamen özlem, ikinci şanslar ve aşkın yeniden uyanışı hakkındadır.

Kitap ve film arasındaki bazı farklar:

• tonu Roman melankolik ama umutlu. Bu, roman boyunca aşikar olan alaycı ve zeki yorumlarına rağmen Austen'in en ciddi kitaplarından biridir.
• tonu film iyimser ve tuhaftır. Kitapta olan melankolik hissiyat yoktur.
• romanda, Anne Elliot içine kapanık, çekingen, çekingen ve sevecen bir abladır. Hislerini başkalarına çok sık anlatmaz.
• Buna karşılık filmde, tartışmasız daha dışa dönük ve açık sözlü. Netflix'in Anne versiyonu kitabın Anne versiyonuna sadık kalsaydı başarılı yapılabilecek olan sürekli dördüncü duvar kırılmasından bahsetmeyeceğiz.
• romanda, Kıyamet geldiğinde, sessizce acı çekmeyi ve Kaptan Wentworth ile yolları sekiz yıl sonra beklenmedik bir şekilde tekrar kesişmeden önce kendi yollarına gitmek zorunda kaldığında yaptığı gibi duygularını yüzeyin altında tutmayı tercih ediyor.
• Filmde, Anne, duygularını bastırmak yerine hepsini dışarı çıkarır; unutmak için içer ve yatağına yığılır. Duygularını, davranışlarını ya da herhangi bir şeyi dışa vurmakta sıkıntısı yoktur.
• romanda, Anne ve Yüzbaşı Wentworth, diğerinin hala onlara karşı bir şeyler hissedip hissetmediğini bilmedikleri için düşüncelerinin çoğunu kendilerine saklama eğilimindedir. Bu, romanın sonlarına doğru olan can alıcı kısmı daha da etkili kılar.
• Filmde, karakterler birbirleriyle yüzleşir ve duyguları hakkında daha açık konuşurlar. Ayrıca mektup kısa kesilir.
• romanda, Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, dil kullanımı daha karmaşık ve sofistike idi.
• Filmde dil anakroniktir ve çok modernize edilmiştir. Kitapta, Anne ve Bay Wentworth'un ayrılışı şöyle tasvir edilmiştir: "Hiç bu kadar açık iki kalp, bu kadar benzeyen tatlar, bu kadar ahenk içinde duygular, bu kadar sevilen çehreler olamazdı. Artık yabancılardı; hayır, yabancılardan da kötü çünkü asla tanışamazlardı. Bu ebedi bir ayrılıktı." Film bunu Anne'nin şu sözüyle uyarladı, "yabancılardan daha kötüyüz, eski sevgiliyiz." (film ve kitap hakkında spoiler içerir)
• romanda, Bay Elliot, hayatlarının içine girmeden önce Elliot ailesiyle yıllar önce alay eder, bir arkadaşını mali açıdan mahveder ve sonra arkadaşının dul eşinin rahmetli kocasının mal varlığına erişmesine yardım etmeyi reddeder.
• Filmde, o komik bir rahatlama olarak kabul edilebilecek büyüleyici bir flört. O, romanın kendisini tanımlamasına göre gerçek bir zalimden ziyade bir engeldir.

Buraya kadar filmin kitapla karşılaştırıldığında, önceden kitabı okumuş birinin filmi nasıl gördüğünü etkileyen neredeyse her açının nasıl farklı olduğu hakkında konuştuk. Sonuç olarak, Austen hayranıysanız bu film size göre olmayabilir. Ama şunu da eklemek isteriz ki filmi izlediysen ve beğendiysen senin adına çok sevindik ve biz de beğenebilmeyi umuyoruz! Ele aldığımız fikirler Netflix filmi olan İkna'nın tadını çıkarmanıza engel olmasın.

Emma (2020): Onun yerine bunu yapın

Bu kitap, 1816 yayın tarihini listeleyen başlık sayfası ile 1815 Aralık'ta yayınlandı. Bu, Jane Austen'in ölümünden önce son yayınlanmış kitabıdır. Romanın girişinde bize söylendiği üzere: "Hoş, akıllı, rahat bir ev ve mutlu yaradılışıyla zengin olan Emma Woodhouse, varoluşun en iyi lütuflarını birleştirmiş gibi görünüyordu; ve dünyada neredeyse yirmi bir sene azıcık stres veya can sıkıntısıyla yaşamıştı." Kitabımızın baş karakteri, dadısının ve köyün dul erkeğinin arasında çöpçatanlık yapıp onların evlenmesinden sonra doğuştan "aşk eşleşmelerinde" yeteneği olduğuna inanmasına rağmen evlenmeyeceğinden emindir. Kendine Harriet Smith isimli yeni bir arkadaş edindikten sonra, sevgili arkadaşı için de münasip bir eş bulmaya karar verir ve kısa bir sürede bulur da. Fakat bu esnada Harriet'ı zaten tanışıklığı ve ilgisi olduğu başka bir adamdan gelen teklifi reddetmeye ikna eder. Uzun zamandır Emma ve babasının yakın dostu ve komşusu olan Bay Knigtley bu konu hakkında onunla yüzleşir ve yaptığı şeyin özellikle Harriet'ın karakteri üzerinde kötü sonuçları olabileceğini söyler. Her zaman olduğu gibi, söyledikleri doğru çıkar ve her şey mahvolmaya başlar.
Emmra Auesten'ın yazdığı en sevilen ana karakterlerinden olmasa da, iyi niyetli ve herkes için en iyisini yaptığını düşünüyor. Fakat unuttuğu bir şey var ki herkes kendi benliğini başkalarından daha iyi bilir ve herkesin ihtiyaçları değişiklik gösterir. Bu konuda daha sonradan akıllanıyor ve hatalarını telafi etmek için çok çaba sarf ediyor.

Jane Austen'ın çok sevilen romanı Emma'nın yeni uyarlamasında, film çoğunlukla kitaba sadık kalmış ve hatta bazı temaları biraz daha fazla keşfetmiş. Her filmde olduğu gibi, bu filmin de orijinalinden farklılık gösterdiği yerler var. Fakat bu değişikliklerin birçoğu uyarlamayı 21. yüzyıl seyircisi için modernleştirmek amacıyla yapılmış. Netflix uyarlaması İkna da aynı şeyi denemişti! Modernleştirme amacıyla yapılan değişiklikler fark edilmeyecek ölçüde ve film hala romanın tonunu yakalamakta başarılı.

(tekrardan, kitap ve film için sürpriz kaçıran içerir)

O zaman hadi bazı farklılıklar hakkında konuşalım:

• Emma ve Harriet'in arkadaşlığı ve sınıf dinamikleri: İkisi kitaptakinden çok daha yakın ve birbirlerine daha açık. Filmde, Emma ve Bay Knightley Harriet'e layık olmadığını düşündükleri çiftçi Robert Martin'i, Harriet'e yeniden evlenme teklifi etmesi için ikna etmeye karar verirler. Bay Martin'in evine gidip hatalarını kabul etmeye karar verir. Harriet Emma'nın evine gelip nihayet biyolojik babasını bulduğunu söylediğinde yeniden alçak gönüllüydü. Harriet ona Emma'nın sandığı gibi varlıklı bir adam olmadığını, bir galoşçu olduğunu söyler. Emma Harriet'e onun ve babasının Hartfield'daki evine istedikleri zaman gelebileceklerini söyler ve böylelikle ikili yeniden yakın arkadaş olurlar. Kitapta, özür dilemek için Bay Martin'in evine gitmez ve Harriet'ın Robert Martin ile sözlendiğini ikinci ağızdan duyar. Emma ve Harriet kitapta barışmış olsalar dahi, artık ayrı sınıfta olduklarından ötürü yavaşça birbirlerinden uzaklaştılar.

• Bay Knightley: "Kitap Bay Knightley", Emma için ahlaki bir akıl hocası olarak hizmet eden çok olgun, şefkatli bir adamdır. Bu kötü bir şey olmasa dahi, modern kitle için biraz fazla otoriter ve eski kafalı gelebilir. Filmdeki Bay Knightley ayrıca eline her fırsat geçtiğinde Emma'yı gerçeklerle yüzleştirmekten de çekinmiyor, fakat tavır ve duyguları bir kardeş ya da baba figüründen ziyade endişeli bir sevgili gibi. Bay Knightley kitabın sonunda Emma'ya olan aşkını ilan edene dek onun hassas iç karmaşasını, hislerini ve duygularını göremiyoruz. Bu da bizi şuna götürüyor:

• Bay Knightley'nin teklifi ve Emma'nın buna tepkisi: Bay Knightley'nin Emma'ya duygularını açtığı sahne, romandakiyle neredeyse aynı, "Seni daha az sevseydim, bunun hakkında daha çok konuşabilirdim." Kitap Emma'nın Bay Knightley'nin hislerine olan tepkisine mizahi bir şekilde yaklaşıyor, fakat filmdeki sahnede Emma'nın utangaçlığına yer verilmiyor. Filmde, Bay Knightley duygularını açıkladığında, film Emma kitaptaki versiyonun yapmadığı bir şey yapıyor: burnu kanamaya başlıyor. Bay Knightley'den öğrendikleri yüzünden ve yoğun duygularından ötürü burnu kanıyor; bu durum Emma'nın insani yanını ve biraz da aşkın karmaşık yönünü gösteriyor. Ayrıca biraz da Auesten'ın işlerinde sık görülen mizaha katkı sağlıyor. Yan not: burun kanaması senaryoya dahil değildi. Anya Taylor-Joy'un burnu çekimlerin ortasında kanamaya başladı ve sahneyi o şekilde çekmeye karar verdiler.

• Güç ve cinsiyet dinamiklerindeki değişim: Kitapta, Bay Knightley ondan 16 yaş büyük. 19.yüzyılda yani Jane Austen'ın zamanında, evlilikteki büyük yaş farkı normal karşılanıyordu, ama aynı durum 21.yüzyıl bakış açısı için geçerli olmayabilir. Yani, bu filmde yirmili yaşlarında olan Bay Knightley'nin Emma'ya karşı olan içten ve yavaş ilerleyen arzusu beklenmedik bir durum değil, kitapta ise tam tersiydi ve bu durum modern izleyici için çok daha hoşnut edici.

Film, kitabın tüm iyi ögelerini alıyor ve bazılarını da orijinaline saygısızlık etmeden seyirci için modernleştiriyor. Ek olarak, bu film çekimleri en güzel olanlardan biri, filmi herhangi bir saniyesinde durdurup görüntüyü bir duvar kağıdı olarak kullanmanız mümkün. Kendiniz karar vermeniz için filmin fragmanını aşağıya bırakacağız.
Bu iki kitabın tonu (İkna ve Emma) birbirinden tamamen farklı. İkna Austen'ın en ciddi ve duygusal romanlarından biri olduğu için, uyarlama filminin neredeyse tam zıttı nitelikler taşıyor olması oldukça gerçek dışı hissettiriyor. Öte yandan, Emma onun komedi unsurlarını da çokça barındıran daha neşeli ve hicivli kitaplarından biri.

İnsanlar neden film ya da dizilerin orijinal kaynaklarına bağlı kalıp kalmadığını bu kadar önemsiyor?

Bir kitaptan uyarlanan bir film ya da dizide, ana ayrıntılarında veya olay örgüsünde değişiklik yapılırsa bu durum insanların bu uyarlamalardan uzaklaşmasına ya da hayal kırıklığına uğramasına sebebiyet veriyor. Yine de bazı değişikler kaçınılmazdır fakat bu durum filmin ya da dizinin özünü kaybetmesi anlamına gelmemeli, kitabın ambiyansını, karakterlerini, mekanlarını, olay örgüsü ve fikirlerini unutmamalıdır. Eğer değişiklikler küçük çaplı ise ve ilk önce kitabı okumuş insanlara hitap edebiliyorsa, o zaman şikayetler sadece kitabın isminden kar elde etmek isteyen biri dizi ya da aynı güdüyle gişede başarı elde etmek isteyen bir filme yapılan şikayetlere kıyasla çok daha az olacaktır. Bu dünyada paranın sözü geçtiği doğru, fakat her durumda olduğu gibi, bu eylemlerin bir sonucu vardır.
Okurken büyüdüğümüz ve keyif aldığımız bir kitaptan uyarlanan bir dizi ya fa filmin özüne sadık kalmasını istememiz son derece doğaldır. Bu dizi ya da filmlerde yapılan değişiklikler yapıma daha fazla derinlik katmıyorsa, birçok insan bu değişiklikleri istemeyecektir. Aynı durum devam projesi olan film veya dizilerde de geçerlidir.
Fakat, insanları rahatsız eden şey her zaman ana değişiklikler değildir. Her ikisi de orijinal yapımların devam projeleri olan Star Wars: Güç Uyanıyor ve Yüzüklerin Efendisi: Güç Yüzükleri ile alakalı bazı tartışmalar mevcut, biri film iken diğeri bir TV dizisi. (İnsanların neden bu devam projelerini beğenmemiş olabileceğini hikayeleri açısından ele almayacağız, sadece hikayede bir değişiklik yapmayan ufak detayları konuşacağız.) Yaklaşan Yüzüklerin Efendisi dizisi hakkında bazı insanları rahatsız eden şey şu ki, fragmanda görüldüğü gibi , kara elfler olacak. Bazı insanların tepki göstermesinin sebebi, yazar J.R.R Tolkien daha önce hiç açık bir şekilde insansı yaratıkların beyaz tenli olduğunu ifade etmemiş olsa da orijinal yapımdaki tüm aktörlerin beyaz tenli olması ve bu durumu ''zorlama çeşitlilik'' ve ''gereksiz duyarlılık'' olarak görüyor olmaları.
Son baktığımızda, konuştuğumuz filmlerden biri, bir ışık yılı yolculuğu uzaklığında bir galaksi, uzay korsanları, uzaylılar, ışın kılıçları ve diğeri de Hobbitler, elfler, orklar ve gereğinden uzun süre takarsan seni Gollum gibi birine çevirecek efsunlu bir yüzük hakkında. Bu yüzden bazı insanların bir kadın Stormtrooper ve siyahi bir insanı bu ortamlardaki en gerçek dışı ve şaşırtıcı unsur olarak görmeleri ilginç.

Kaynaklarına bağlı kalmasalar bile çok sevilen bazı filmler:

1. Aslen 1986'da yayınlanan ve Diana Wynne Jones tarafından yazılan bir kitap, Howl'un Hareket Eden Şatosu 2004 yılında Hayao Miyazaki tarafından sinemaya uyarlanmıştır. Hikaye, bir gün kinci bir cadı tarafından lanetlenen şapka yapımcısı Sophie ile alakalı. Bu lanet Sophie'yi yaşlı bir kadına dönüştürür. Köyünü terk ederek yürüyen bir şato ve onun içinde yaşayan bir büyücüyle karşılaşır. Onu eski haline dönüştürebilecek tek kişi de büyücüdür.
Bu film çoğu temayı değiştirdi ama bunu çok da hoş yaptı. İşte bazı farklar:

• Howl'un Kalesi: Howl's Castle, filmin steampunk'tan ilham alan kalesine kıyasla kitapta daha basit bir şekilde "dünyanın üzerinde süzülen büyük, göz korkutucu bir kale" olarak tanımlanıyor. Yine de sonraki örneğe oranla çok fark yok:
• Howl'un karakteri: Howl filmi daha karmaşık, romantik ve sevecen ve bir savaşta savaşıyor; Howl kitabı ise daha bencil, sinir bozucu ve çocukça olarak tasvir edilmiştir. Film bazı yerlerde kitapla büyük oranda ayrı düşse bile, Howl yine de saç boyası yanlış olursa hayatın yaşamaya değmez olduğunu düşünen dramatik bir adam.
• (bir şeyin önceden reklamı) Sophie'nin karakteri: filmde daha olgun, sakin ve güvensiz; oysa kitapta daha sinirli ve açık sözlü ve kitabın ilerleyen bölümlerinde kendisinin bir cadı olduğunu öğreniyor ama filmde o da hepimiz gibi sıradan bir insan.

2. Amy Heckerling'in 1995 lise komedi-dramı bilgisiz , orijinalin çok gevşek bir uyarlamasıdır. Örneğin, kitap Galler Prensi George Döneminde geçerken film 1990'larda geçmekte. Neredeyse kitaptan sadece esinlenilmiş, uyarlaması değilmiş hissi veriyor. Sorunun cevabını size vermek yerine size kaynağı bilmeniz için süre vereceğiz. O halde biraz filmin konusundan bahsedelim (filmde ve kitapta karakterlerin isimlerinin farklı olduğunu unutmayın):
Cher, malikanesinde lüks bir hayat yaşayan ve lisesinde popüler, saygın bir öğrenci olan güzel, kendine güvenen bir genç kızdır. Kendinden büyük Josh adında babasının sevdiği ve onayladığı bir arkadaşı var. Bir gün, yeni bir öğrenci okula gelir. Cher, çoğu şey hakkında kafası karışmış gözüktüğü için kızı kendi koruması altına alır. Yeni öğrenci zengin bir aileden değildir ya da eski okulunda popüler ve kendinden emin bir kız da değildir, ama okulun prensesi Cher'le biraz zaman geçirdikten sonra okulu kendinin yönettiğini düşünmeye başlar. Christian adında başka bir öğrenci Cher'in ilgisini çeker ve Josh, ondan hoşlanmıyor gibi görünse de Cher Christian'la daha fazla zaman geçirmeye karar verir. Cher'in çöpçatanlıktan hoşlandığını ve herkes için en iyi olanı bildiğini düşündüğünden bahsetmiş miydik?
Daha fazla sürpriz kaçıran vermek istemiyoruz, o yüzden burada durup size bu sorunun cevabını vereceğiz: Uyarlamanın orijinal kaynağı Jane Austen'ın Emma'sından başkası değil!
Eğer bu film uyarlamasını izleyip beğendiyseniz, Bridget Jones'un Günlüğü'nü de izlemediyseniz beğeneceğinizi düşünüyoruz!

Neden filmler ya da diziler kitap/orijinal kaynaktan çok fazla değişiklik yapıyor?

"Neden çoğu film kitaptan/orijinal kaynaktan bu kadar farklı," çoğumuz için uzun bir süredir bir soru olmuştur. İşte birkaç neden:

• Yapım ücretleri sıkıntı çıkartabilir.
• Filmlerin doğal olarak kısıtlı bir süresi var. Bu yüzden bazı olaylar atlanılmak ya da kısaltılmak durumunda kalınabilir.
• Sahne yazarları çoğunlukla normal yazarlardan farklıdırlar, bu yüzden bazı detaylar çeviride kaybolabilir. Bu yüzden, yapım engel olabilir.