5 lỗi dịch thuật gây thiệt hại hàng triệu đô la

Những bài đăng về lỗi dịch thuật rất phổ biến trên mạng xã hội và khiến chúng ta cười rất nhiều. Điều thú vị của những meme này là chúng thường không gây ra hậu quả nghiêm trọng nào, mà chỉ đơn giản là mang lại tiếng cười sảng khoái để bắt đầu một ngày mới. Những trò đùa ấy lập tức trở nên kém hài hước hơn khi hậu quả gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp, hoặc tệ hơn là cho tính mạng con người.

Chất lượng của một văn bản dịch có thể thay đổi đáng kể chỉ vì một vài lỗi dịch thuật nghiêm trọng, và những lỗi này có thể dẫn đến tranh chấp, trách nhiệm tài chính, hoặc thậm chí là kiện tụng. Khi bạn sử dụng nội dung tiếp thị đã được dịch để giao tiếp, soạn thảo các tài liệu đã dịch cho tòa án, dịch các báo cáo y tế để điều trị bệnh nhân, bạn có thể phải chịu trách nhiệm về nội dung đã dịch đó. Khỏi phải nói, những bản dịch tồi có thể dẫn đến khoản bồi thường khổng lồ.

Bài viết này đề cập đến các lỗi dịch thuật trong lĩnh vực marketing, những thất bại trong dịch thuật quảng cáo, và đặc biệt là 5 lỗi dịch thuật nổi tiếng gây thiệt hại hàng triệu đô la.

Chúng ta sẽ đưa ra các ví dụ và xem cách tránh những lỗi dịch thuật này.

Hãy bắt đầu với 5 lỗi dịch thuật nổi tiếng nhất gây thiệt hại hàng triệu đô la.

1 - Sai sót trong dịch thuật báo cáo thu nhập khiến Sharp thiệt hại hàng triệu đô la.

Vào cuối năm 2012, khi Sharp Corp. công bố báo cáo thu nhập, triển vọng khá ảm đạm, vì công ty đã tụt hậu đáng kể so với các ông lớn trong ngành điện tử, liên tục mất thị phần. Khi Sharp yêu cầu dịch báo cáo tài chính từ tiếng Nhật sang tiếng Anh, bản dịch nêu rõ sự thừa nhận những khó khăn của công ty là "nghi ngờ nghiêm trọng" về khả năng tổ chức này có thể tiếp tục hoạt động như một "doanh nghiệp đang phát triển". Ngôn ngữ trong bản dịch tiếng Anh nghe có vẻ thực tế và ảm đạm hơn nhiều so với tuyên bố gốc bằng tiếng Nhật. Theo bản dịch, về cơ bản tổ chức này đã dự đoán trước được sự kết thúc của chính mình. Các nhà đầu tư vô cùng sợ hãi. Cổ phiếu của Sharp đã lao dốc mạnh hơn nữa, dẫn đến mức giảm 75% trong cả năm.

2 - Lỗi dịch thuật gây tổn hại đến hình ảnh thương hiệu của HSBC

Là một phần quan trọng trong chiến lược quảng cáo đa ngôn ngữ của mình, HSBC đã nỗ lực mở rộng khẩu hiệu "Đừng giả định điều gì" sang một số ngôn ngữ khác. Vì HSBC rất coi trọng sự an toàn và minh bạch với khách hàng, nên việc sử dụng ngôn ngữ mà khách hàng dễ hiểu chắc chắn là một ý tưởng tuyệt vời.

Tuy nhiên, điều thiếu sót là họ không thể đảm bảo rằng thông điệp trong các ngôn ngữ mục tiêu đó vẫn giữ được ý nghĩa và gây được tiếng vang với người nói các ngôn ngữ đó. Đáng buồn thay, thay vì "Đừng giả định điều gì", nhiều bản dịch lại mang nghĩa "Đừng làm gì cả" trong nội dung tiếp thị được bản địa hóa.

Lỗi dịch thuật đó ngụ ý rằng các nhà quản lý tài chính không làm gì cho khách hàng, điều này dĩ nhiên là rất tệ cho hình ảnh thương hiệu.

Sau khi chi 10 triệu đô la cho chiến dịch tiếp thị toàn cầu, HSBC đã khắc phục lỗi dịch thuật tiếp thị nổi tiếng này và thay đổi khẩu hiệu của mình thành “Ngân hàng địa phương của thế giới”.

3 - Tập đoàn Dầu khí Occidental (Oxy) kiện Ecuador

Năm 2012, trong vụ kiện giữa Tập đoàn Dầu khí Occidental (Oxy) và Ecuador, tòa án phán quyết rằng Cộng hòa Ecuador đã vi phạm Hiệp định Đầu tư Song phương và buộc Ecuador phải bồi thường thiệt hại 1,76 tỷ đô la.

Giáo sư Brigitte Stern, đại diện của Ecuador, cho rằng nguyên nhân gây ra thiệt hại lớn như vậy là do lỗi dịch thuật. Bà ấy khẳng định: “Nếu các bản dịch chính xác và các văn bản gốc tiếng Tây Ban Nha được xem xét kỹ lưỡng, thì những kết luận mà đa số đưa ra sẽ không thể đứng vững.” Việc dịch thuật kém chất lượng các tài liệu do các luật sư người Ecuador đệ trình đã góp phần làm tăng 40% số tiền bồi thường được phán quyết.

Cuối cùng, phần giải thưởng này đã bị một ủy ban gồm những người nói tiếng Tây Ban Nha bản địa hủy bỏ.

4 - Willie Ramirez

Một trong những sai lầm dịch thuật y khoa tốn kém nhất từng xảy ra liên quan đến trường hợp của Willie Ramirez. Đây cũng là một trong những lỗi dịch thuật y khoa nổi tiếng nhất vì hậu quả nghiêm trọng của nó.

Willie được bố mẹ người Cuba đưa đến bệnh viện vì bị ngộ độc thực phẩm. Họ giải thích với các bác sĩ bằng tiếng Tây Ban Nha rằng anh ta "say xỉn". Nhân viên bệnh viện hiểu nhầm đó là "say xỉn" và điều trị cho anh ta vì dùng thuốc quá liều. Nhưng “intoxicado” không giống với “intoxicated”. Xuất huyết não do điều trị sai cách đã khiến ông bị liệt tứ chi suốt đời.

Bệnh viện, vốn có nghĩa vụ cung cấp thông dịch viên chuyên nghiệp, đã phải chịu trách nhiệm chi trả khoảng 71 triệu đô la để trang trải chi phí điều trị và bồi thường thiệt hại cho Willie.

5 - Mead Johnson

Công ty Mead Johnson Nutritionals, nhà sản xuất sữa công thức cho trẻ sơ sinh, đã thu hồi 4,6 triệu lon sữa công thức do lỗi dịch thuật từ tiếng Anh sang tiếng Tây Ban Nha trên nhãn hướng dẫn sử dụng. Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, nếu công thức được pha chế theo hướng dẫn dịch sai, nó có thể gây tử vong. Công ty Mead Johnson đã chịu tổn thất khoảng 10 triệu đô la do các đợt thu hồi sản phẩm.

Những lỗi dịch thuật nổi tiếng gây thiệt hại hàng triệu đô la này dẫn chúng ta đến câu hỏi sau: làm thế nào để tránh những lỗi dịch thuật? Bạn cần làm gì trong các chiến dịch tiếp thị và quảng cáo quốc tế để đảm bảo nội dung quốc tế của bạn, tức là các bản dịch, có chất lượng tốt và không có lỗi?

Trước hết, hãy chắc chắn rằng bạn đang bản địa hóa nội dung chứ không chỉ đơn thuần là dịch thuật. Đây là một bài viết ngắn nếu bạn chưa quen với sự khác biệt giữa bản địa hóa và dịch thuật.

Trong mọi trường hợp, việc bản địa hóa nội dung tiếp thị và quảng cáo nên được thực hiện bởi các chuyên gia, những người không chỉ am hiểu ngôn ngữ mà còn cả văn hóa địa phương, các thành ngữ địa phương, cách xưng hô đúng mực, thuật ngữ phù hợp, xu hướng địa phương… Tôi nghĩ bạn hiểu ý chúng tôi rồi.

Vì bạn sẽ làm việc với các chuyên gia, bạn sẽ tiếp xúc với nhiều nhà cung cấp dịch vụ ngôn ngữ khác nhau, tức là các công ty dịch thuật. Hãy đảm bảo bạn có đủ ngân sách để bản địa hóa nội dung hoặc chiến dịch của mình một cách phù hợp. Đừng chọn công ty dịch thuật có giá thấp nhất. Đó là sai lầm lớn nhất có thể mắc phải khi tiếp cận đối tượng khán giả rộng hơn. Bạn có thể tiếp cận được nhiều đối tượng hơn, nhưng nội dung có lỗi dịch thuật không gây được tiếng vang với những đối tượng đó chắc chắn sẽ thất bại, và cuối cùng, sẽ khiến bạn tốn nhiều hơn ngân sách dịch thuật ban đầu.

MotaWord có thể giúp bạn bản địa hóa nội dung, các chiến dịch tiếp thị và quảng cáo quốc tế của bạn, với hơn 29.000 dịch giả chuyên nghiệp đến từ hơn 150 quốc gia, nói 122 ngôn ngữ, mà không tốn quá nhiều chi phí. Hãy thử chúng tôi tại đây.

Thông tin thú vị: Bạn có biết rằng MotaWord là một cách chơi chữ dựa trên cụm từ tiếng Pháp “mot à mot”, có nghĩa là “Từng từ một”?