Dịch trọn vẹn văn học Nhật Bản hiện đại: Edward George Seidensticker

Edward George Seidensticker
11 tháng 2 năm 1921 - 26 tháng 8 năm 2007
“Dịch thuật văn học là một bài tập bất khả thi.”
-Edward George Seidensticker

Edward George Seidensticker là một học giả, nhà sử học nổi tiếng thời hậu Thế chiến II và là dịch giả hàng đầu về văn học Nhật Bản cổ điển và đương đại. Seidensticker được đánh giá rộng rãi là một trong những dịch giả tiếng Anh xuất sắc nhất về văn học kinh điển và đương đại Nhật Bản. Các bản dịch của ông được các học giả đánh giá là "xuất sắc" và "tinh tế" vì chúng giúp người đọc cảm nhận được những cảm xúc và sắc thái mà tác giả gốc muốn truyền tải.

Ông sinh năm 1921 tại trang trại nhỏ hẻo lánh của gia đình ở Castle Rock, Colorado. Trong thời gian học trung học, nhận thấy mình không có năng khiếu thể thao cũng như kỹ năng cơ khí, anh bắt đầu lén lút dành thời gian rảnh để nghiên cứu Dickens và Thackeray. Anh ấy theo học Đại học Colorado tại Boulder và chuyên ngành tiếng Anh, điều này không được nhiều người mong đợi vì gia đình anh ấy đang gặp khó khăn về tài chính và muốn anh ấy theo học ngành Kinh tế. Sau khi hoàn thành chương trình giáo dục tiếng Anh, ông tiếp tục theo học trường Ngôn ngữ Nhật Bản/Phương Đông của Hải quân Hoa Kỳ tại cùng trường đại học đó.

Lần đầu tiên Seidensticker tiếp xúc với tiếng Nhật là trong Thế chiến II. Ông lên tàu hướng đến Iwo Jima vào tháng 2 năm 1945. Ông không nằm trong số những đợt quân đầu tiên đến trong trận chiến, nhưng chẳng mấy chốc ông đã thấy mình trên một bãi biển "mang theo đầy từ điển." Mặc dù học tiếng Nhật và làm phiên dịch trong thời chiến không phải là kế hoạch ban đầu của ông, nhưng sự yêu thích mới mẻ dành cho ngôn ngữ và đất nước Nhật Bản đã theo ông suốt quãng đời còn lại. Sự trân trọng của ông dành cho Nhật Bản và người dân Nhật Bản càng sâu sắc hơn sau khi chứng kiến ​​sự tàn phá của chiến tranh. Ông xuất ngũ và tập trung vào công việc nghiên cứu văn học Nhật Bản.

Seidensticker gắn liền mật thiết với tác phẩm của ba nhà văn vĩ đại người Nhật Bản thế kỷ XX: Yasunari Kawabata, Jun'ichir Tanizaki và Yukio Mishima. Những bản dịch quan trọng của ông đối với các tác phẩm của Kawabata, đặc biệt là Xứ Tuyết (1956) và Ngàn Hạc (1958) đã góp phần giúp Kawabata trở thành người Nhật Bản đầu tiên nhận được Giải Nobel Văn học vào năm 1968.

Seidensticker coi dịch thuật văn học là một bài tập bất khả thi. Ông chia khái niệm dịch thuật hoàn hảo thành hai phần: “Ý tưởng” và “Thực hành”. Ông nói, "Người ta thường có quan niệm về bản dịch hoàn hảo, nhưng trên thực tế, mọi chuyện không diễn ra như vậy." Ông coi việc dịch văn học như việc đưa ra lựa chọn giữa các giải pháp khác nhau cho một vấn đề duy nhất ở mỗi bước. Ông nhận thấy điều này có vấn đề vì không có giải pháp nào là hoàn hảo, hoặc rất hiếm khi là hoàn hảo. Theo ông, sự lựa chọn bạn đưa ra luôn bỏ sót một điều gì đó mà lẽ ra có thể tìm thấy trong những lựa chọn khác. Do đó, ông coi việc dịch thuật, đặc biệt là dịch văn học, là một quá trình không hoàn hảo.

Sau khi hoàn thành bằng thạc sĩ tại Tokyo, thành phố mà ông gọi là "thành phố thú vị nhất thế giới", ông bắt đầu làm giáo sư tại Đại học Sophia và, mặc dù các trường đại học đã thay đổi, ông vẫn là một học giả cho đến khi qua đời vào năm 2007.

Kỹ năng ngôn ngữ của Seidensticker đã giúp ông có một sự nghiệp lâu dài với tư cách là nhà văn và dịch giả của hơn 100 tác phẩm văn học Nhật Bản. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc giới thiệu các tiểu thuyết gia vĩ đại của văn học Nhật Bản đến với công chúng rộng rãi hơn.

Edward George Seidensticker bằng những con số:

14 là số năm ông sống và làm phiên dịch ở Nhật Bản.

15 là số năm mà Seidensticker cần để hoàn thành bản dịch tiếng Anh của "Truyện Genji", một sử thi thế kỷ 11 của kỹ nữ Murasaki Shikibu kể về những cuộc phiêu lưu tình ái của một vị hoàng tử đẹp trai. Đây là bản dịch đầy đủ và chính xác nhất của cuốn tiểu thuyết.

Hơn 100 Số lượng tác phẩm văn học mà ông đã dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh trong suốt cuộc đời mình.

1971 là năm ông đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia về Dịch thuật, với tác phẩm dịch cuốn tiểu thuyết "Tiếng vọng của núi non" của Yasunari Kawabata.

1977 là năm Edward George Seidensticker được vinh danh tại Nhật Bản bởi Huân chương Mặt trời mọc, với giải thưởng Kikuchi Kan.

Giới thiệu về MotaWord
MotaWord là nền tảng dịch thuật chuyên nghiệp nhanh nhất thế giới. Nhờ sử dụng công nghệ điện toán đám mây, các thuật toán thông minh quản lý dự án suốt ngày đêm và hơn 29 nghìn dịch giả chuyên nghiệp, MotaWord cung cấp các bản dịch chất lượng cao bằng mọi ngôn ngữ với giá rẻ hơn 60% và nhanh hơn 20 lần so với các công ty dịch thuật truyền thống.

Về bài viết này
Famous Transl ators là một phân khúc MotaWord giới thiệu các tác phẩm dịch chuyên nghiệp đáng chú ý và các nhà ngôn ngữ học nổi tiếng từ lịch sử đến hiện tại. Chúng tôi đang nghiên cứu, biên soạn và chia sẻ những câu chuyện quan trọng đối với mọi dịch giả trên blog của chúng tôi. Bạn cũng có thể được xuất bản ngay tại đây trên trang blog MotaWord - chỉ cần liên hệ info@motaword.com.

Kiểm tra các bài viết “Dịch giả nổi tiếng” trước đây của chúng tôi:

• Bản dịch chết người: Chính trị trong bản dịch tiếng Nhật của Hitoshi Igarashi về bộ truyện Những câu thơ của Satan
• Bản dịch tiếng Trung dưới sự kiểm duyệt
• Bản dịch đồ họa của Persepolis

Trích dẫn: The Atlantic, LA Times, “Ý tưởng và Thực tiễn Dịch thuật”: Bản ghi chép có chú thích bài thuyết trình của Edward Seidensticker tại Đại học Doshisha - Juliet W. CARPENTER