Dịch sang tiếng Anh - Sabahattin Ali

Madonna trong chiếc áo khoác lông thú - Sáng tác bởi Sabahattin Ali

Ấn bản đầu tay năm 1943. Bản dịch từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ bởi Maureen Freely và Alexander Dawe.

“… …điều quan trọng nhất đối với tôi là giọng nói. Và giọng kể của người dẫn chuyện này ngọt ngào như mật ong. "Tất cả những gì tôi phải làm là tìm ra cách để nắm bắt được giọng văn đó, làm sao để tái tạo được sự trôi chảy và chân thực của nó."
- Maureen Freely, về quá trình dịch thuật trong một cuộc phỏng vấn với Hurriyet Daily News.

Được phát hành vào tháng 5 năm 2016, bản dịch tiếng Anh được mong đợi từ lâu của cuốn tiểu thuyết "Madonna trong chiếc áo khoác lông thú" của tác giả người Thổ Nhĩ Kỳ Sabahattin Ali cuối cùng cũng đã có mặt trên các kệ sách. Với cốt truyện phong phú và một tác giả lôi cuốn, gây tranh cãi, người ta không khỏi thắc mắc tại sao phải mất quá lâu kể từ khi cuốn tiểu thuyết được xuất bản bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ mới thu hút được các nhà xuất bản tiếng Anh. Maureen Freely, người dịch chính của dự án, cho rằng nguyên nhân đơn giản là do thiếu sự quan tâm đến tiểu thuyết Thổ Nhĩ Kỳ. Freely dành tất cả sự ghi nhận cho các dịch giả vì đã tạo động lực lớn trong việc đưa văn học Thổ Nhĩ Kỳ ra thế giới; chính nhờ sự nỗ lực không ngừng của các dịch giả mà nền văn học này mới được biết đến rộng rãi.

• Madonna trong chiếc áo khoác lông thú là một tác phẩm kinh điển bán chạy nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, thách thức các định kiến ​​về giới tính và khai thác các khái niệm về tình yêu và sự xa lánh. Câu chuyện theo chân nhân vật chính Raif Efendi xuyên suốt Berlin những năm 1920 thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh, nơi anh gặp một bức tranh và chính nữ họa sĩ đó đã trở thành tình yêu của đời anh. Raif phải vật lộn để giữ vững cuộc sống mới với người bạn đời mạnh mẽ của mình, Maria, khi cả hai dường như dần trở nên nữ tính hơn, còn anh thì nam tính hơn. Maria, một người phụ nữ theo chủ nghĩa nữ quyền kiên định, dần yêu mến tính cách ôn hòa của Raif, còn Raif lại phải lòng sự độc lập của Maria.
• Maureen Freely, chủ tịch của English Pen: một tổ chức chuyên đấu tranh chống kiểm duyệt và bảo vệ quyền của các nhà văn trên toàn thế giới, nhận xét về Thổ Nhĩ Kỳ vào thời điểm xuất bản, “[Những năm 1940] thực sự là một thời điểm ở Thổ Nhĩ Kỳ rất, rất gần với thời điểm chúng ta đang trải qua hiện nay. Đó là thời kỳ phát xít, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, và những người xã hội chủ nghĩa là ISIS của thời đó. Bất cứ ai bất đồng chính kiến ​​đều bị coi là khủng bố - điều đó vẫn không thay đổi so với hiện nay. Điều họ đang làm hiện nay - và họ đã làm điều này trong suốt năm qua ở Thổ Nhĩ Kỳ - là tước đoạt sinh kế của hầu hết các nhà báo, và cũng chẳng ai muốn thuê họ nữa. Điều này cũng đúng với rất nhiều học giả khác. Nếu tính cả các gia đình bị ảnh hưởng, thì có khoảng hai triệu người, bao gồm những người mất việc và không ai dám thuê họ nữa. Đó là những gì đang diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ vào thời điểm đó [của Sabahattin Ali], đất nước đang trải qua một thời kỳ phát xít khác.”
• Sabahattin Ali (1907-48) là một người hoạt động chính trị mạnh mẽ, từng bị giam cầm và bị chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ thời bấy giờ coi là nguy hiểm. Ông là một người đàn ông của gia đình, một chủ sở hữu tờ báo, một biên tập viên, một nhà văn và một nhà hoạt động xã hội. Có thể ông không quen thuộc với hầu hết độc giả phương Tây, nhưng ông là một tiếng nói quan trọng của người Thổ Nhĩ Kỳ thế tục trong thế kỷ 20, và thời điểm đó đã được hồi sinh mạnh mẽ ở đây trong thế kỷ 21. Ngày nay, ông được biết đến như một trong những nhà văn được yêu mến nhất Thổ Nhĩ Kỳ, bán được hàng nghìn cuốn sách mỗi năm. Ông được xem, đặc biệt là bởi giới trẻ Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại, như một biểu tượng của sự kháng cự, một “người đàn ông dám đứng lên chống lại sự đàn áp hà khắc của nhà nước”.
• Con gái của Ali, Filiz Ali, hiện đang sống ở Istanbul và thường xuyên đi đến các trường học để nói về cuộc đời và sự nghiệp của cha mình với các bạn trẻ. Cô ấy kể lại, khi nói về bộ phim Madonna in a Fur Coat, đã chứng kiến ​​cả các bé trai và bé gái khóc. Cô ấy nói, “Họ nhận ra có điều gì đó còn thiếu trong cuộc sống của chính họ, điều mà họ tìm kiếm nhưng không thể tìm thấy trong thế hệ luôn sống trong hiện thực này.”

Mặc dù chính trị thấm đẫm phần lớn tác phẩm của Ali, Madonna trong chiếc áo khoác lông thú lại chọn minh họa cho chúng ta thấy rằng cái cá nhân cũng là cái chính trị, tập trung vào chính trị của tình yêu hơn là của chính phủ. Cuốn tiểu thuyết của Ali vẫn là tác phẩm bắt buộc trong chương trình giảng dạy ở các trường trung học Bulgaria cho đến ngày nay. Như Freely đã chỉ ra, Madonna trong chiếc áo khoác lông thú nhắc nhở người đọc rằng luôn luôn có sự bất đồng chính kiến, rằng luôn luôn có những nhân vật dám thách thức với lòng dũng cảm phi thường.

Madonna trong chiếc áo khoác lông thú qua những con số:

41    Tuổi Sabahattin Ali bị sát hại trong hoàn cảnh đáng ngờ. Vì không thể có được hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ để đi tị nạn sang châu Âu với hy vọng thoát khỏi sự đàn áp vì quan điểm chính trị của mình, Ali đã thuê một kẻ buôn lậu đưa anh ta vượt qua biên giới phía tây Thổ Nhĩ Kỳ sang Bulgaria. Tương truyền rằng khi Ali đang ngồi đọc sách trên ghế đá, một tên buôn lậu được cho là đã dùng xẻng đánh vào đầu ông và giết chết ông. Có nhiều giả thuyết cho rằng kẻ buôn lậu là đặc vụ của nhà nước, được cử đến để ám sát Ali. Không ai biết chuyện gì thực sự đã xảy ra, và tung tích hài cốt của ông ta cũng chưa bao giờ được tìm thấy.

750.000 bản đã bán tại Thổ Nhĩ Kỳ.

75     Số năm kể từ khi xuất bản đến khi tác phẩm được dịch sang tiếng Anh.

9     Số lượng sách gốc do chính dịch giả chính, Maureen Freely, viết. Niềm đam mê dịch thuật của cô xuất phát từ mong muốn sâu sắc được thấy văn học Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận với nhiều độc giả hơn.

Để biết thêm về tiểu thuyết, bài đánh giá và bình luận về sách Thổ Nhĩ Kỳ, hãy theo dõi podcast ‘Turkey Book Talk’ trên iTunes tại đây và trên Facebook tại đây.

Về bài viết này
Famous Transl ators là một phân khúc MotaWord giới thiệu các tác phẩm dịch chuyên nghiệp đáng chú ý và các nhà ngôn ngữ học nổi tiếng từ lịch sử đến hiện tại. Chúng tôi đang nghiên cứu, biên soạn và chia sẻ những câu chuyện quan trọng đối với mọi dịch giả trên blog của chúng tôi. Bạn cũng có thể được xuất bản ngay tại đây trên trang blog MotaWord - chỉ cần liên hệ info@motaword.com.

Kiểm tra các bài viết “Dịch giả nổi tiếng” trước đây của chúng tôi:

• Dịch tác phẩm "Nguồn gốc" của Dan Brown
• Suy ngẫm về dịch thuật - Jacques Derrida
• Bản dịch chết người: Chính trị trong phiên bản tiếng Nhật của "Những câu thơ của Satan" do Hitoshi Igarashi dịch
• Dịch thuật vũ trụ cùng Stephen Hawking

Trích dẫn: Hurriyet, GLLI, TheGuardian, BBC, WashingtonPost